Roodborst voeren: het beste voederhuisje en voer

Roodborst voeren doe je het best met een voerschaal met verstelbare kap: een open schaaltje dat droog blijft onder een kap die je zo laag zet dat de roodborst er nog in kan en duiven niet meer. Vul hem elke dag met een kleine portie meelwormen. Eet jouw roodborst alleen op de grond, kies dan een grondvoeder met gaasbodem, en neem een versie met kooi als duiven en eekhoorns alles weghalen.

De roodborst eet op de grond en vanaf lage takjes. Hij huppelt, kijkt, en duikt dan op een prooi. Hij kan zich niet aan een buissilo vastklampen zoals een pimpelmees. Een goed voederhuisje voor een roodborst is dus laag, open en breed, en het voer is belangrijker dan het materiaal.

Snel overzicht

• Beste voor de roodborst: voerschaal met verstelbare kap, hangend of op een paal.
• Beste grondvoeder: Kingsyard van gerecycled kunststof, met gaasbodem en uitklapbare pootjes.
• Beste grondvoeder met kooi: Kingsyard met kooi, openingen van ongeveer 3,8 cm tegen duiven en eekhoorns.
• Beste lage voedertafel: houten bak op korte pootjes met uitneembare gaasbodem.
• Beste voer voor roodborst: gedroogde meelwormen, even geweekt voor je ze neerzet.

Hoe we hebben gekozen

We hebben deze voederplekken nog niet zelf in onze tuin gebruikt. Deze gids is gebaseerd op onderzoek. We vergeleken fabrieksgegevens over afmetingen, materiaal, afwatering, bevestiging en de grootte van de kooiopeningen of de kap, en controleerden dat elk type nu op Amazon.de te koop is. We lazen het advies van Vogelbescherming Nederland over de roodborst en over hygiënisch bijvoeren, en dat van de Britse RSPB en BTO. Daarna zochten we naar terugkerende patronen in geverifieerde reviews, vooral over scheuren, doorweekt voer, inklappende pootjes en grote vogels die toch binnenkomen. Ontwerpen die makkelijk schoon te maken zijn en het voer boven de natte grond houden, wogen zwaarder, want hygiëne is het zwakke punt van elke platte voederplek.

Wat maakt een goed voederhuisje voor de roodborst?

Een goed voederhuisje voor de roodborst is laag, open en makkelijk schoon te maken. Wie in een winkel naar een voederhuisje roodborst zoekt, krijgt vaak buissilo’s en huisjes met zitstokjes te zien, en die werken voor deze vogel slecht. Vogelbescherming Nederland beschrijft de roodborst als een eter van insecten, spinnen en andere kleine ongewervelden, aangevuld met bessen en zaden, en schrijft dat hij in de winter vaak naar voedertafels komt. Dat gedrag vertelt je precies wat je moet kopen.

• Open toegang: de roodborst landt op een rand of een vlakke bodem. Zitstokjes van een buissilo zijn voor mezen en putters, niet voor hem.
• Lage plaatsing: op de grond, op korte pootjes of op een lage tafel. Een hangende schaal accepteert hij als hij hem kent, maar veel roodborsten zoeken eerst op de grond.
• Goede afwatering: een gaasbodem of een bodem met gaatjes voorkomt dat meelwormen in een plas water liggen.
• Kleine porties: de roodborst verdedigt een territorium en eet weinig tegelijk. Een klein schaaltje dat je elke dag vult, is beter dan een grote bak waarin voer oud wordt.
• Iets tegen grote vogels: een verstelbare kap of een kooi met openingen van ongeveer 3,8 cm.

Wil je de roodborst ook met beplanting, bessen en een bladlaag naar je tuin halen, lees dan onze gids over de roodborst in je tuin lokken. Deze pagina gaat over het voederhuisje en het voer.

Voerschaal met verstelbare kap: beste voor de roodborst

Wat het is: een ondiep schaaltje, vaak van doorzichtig polycarbonaat, onder een kap van ongeveer 20 tot 25 cm die langs een stang in het midden op en neer schuift. Je hangt hem op of zet hem op een paal. In de Verenigde Staten is de Droll Yankees Seed Saver het bekendste voorbeeld; in Duitsland en Nederland vind je vergelijkbare schalen onder namen als voerschaal met kap of Futterschale mit Haube.

Waarom het opvalt: de kap is verstelbaar. Begin hoog, zodat een voorzichtige roodborst het voer ziet, en zet de kap dan stap voor stap lager tot de roodborst er nog in kan en houtduiven en zwarte kraaien niet meer. De kap houdt ook regen tegen, en natte meelwormen worden in een open bakje snel slap.

Patronen bij eigenaren: eigenaren waarderen dat je ziet hoeveel voer er nog in zit en dat de kap grote vogels echt weghoudt. De terugkerende klacht gaat over het bevestigingspunt in het midden, dat bij sommige modellen na verloop van tijd scheurt of losraakt. Draai het niet te vast.

Waar je op let: een kap die echt verstelbaar is, een schaal met afvoergaatjes en UV-bestendig materiaal.

• Ideaal voor: een dagelijkse portie meelwormen, vetkorrels of stukjes appel. Onze gids over gedroogde meelwormen voor vogels helpt je kiezen.
• Niet kopen als: je roodborst alleen op de grond eet en alles negeert wat beweegt.

Bekijk aanbiedingen op Amazon

Kingsyard grondvoeder: beste grondvoeder voor de roodborst

Wat het is: een grondvoeder van gerecycled kunststof met een metalen gaasbodem op uitklapbare pootjes. De productgegevens noemen ongeveer 34 x 26 x 17 cm.

Waarom het opvalt: het tilt het voer een paar centimeter boven het gazon. Meelwormen blijven uit plassen en modder, en regenwater loopt door het gaas weg. Roodborsten, heggenmussen en merels eten graag op deze hoogte. De verkoper adviseert schoonmaken om de twee weken in de zomer en elke week in de winter; voor roodborstvoer is dagelijks even uitborstelen beter.

Patronen bij eigenaren: eigenaren vinden het formaat prettig en dat hij direct uit de doos te gebruiken is. De belangrijkste kritiek gaat over de pootjes, die makkelijk inklappen omdat ze niet vastklikken. Zet hem op een vlakke, stevige ondergrond.

Belangrijkste kenmerken: gerecycled kunststof, gaasbodem, uitklapbare pootjes, ongeveer 34 x 26 cm.

• Ideaal voor: roodborsten die op het gazon of het terras zoeken. Ook de heggenmus eet graag op deze hoogte.
• Niet kopen als: ratten of duiven nu al onder je zadensilo’s eten.

Bekijk aanbiedingen op Amazon

Kingsyard grondvoeder met kooi: beste met bescherming

Wat het is: dezelfde lage gaasbak op uitklapbare pootjes, maar dan omringd door een metalen kooi. De productgegevens noemen ongeveer 34 x 26 x 30 cm, openingen van ongeveer 3,8 cm, gerecycled kunststof en roestvrij metaal.

Waarom het opvalt: hij lost de meest gehoorde klacht op: duiven, kauwen en eekhoorns halen de bak leeg voordat de roodborst komt. Vogelbescherming Nederland geeft de roodborst een lengte van 12,5 tot 14 cm, en zo’n kleine vogel past makkelijk door een opening van 3,8 cm. Een volwassen houtduif of eekhoorn niet. Verkopers van vergelijkbare kooien melden wel dat jonge duiven of kauwen er soms doorheen glippen en dat grote vogels hun snavel door het gaas steken. Geen enkele kooi is perfect.

Patronen bij eigenaren: eigenaren zien minder duiven en eekhoorns en meer kleine vogels. Spreeuwen blijven een grensgeval: sommige passen door deze openingen, dus de kooi beperkt hun aandeel zonder het helemaal te stoppen. Ook merels blijven vaak buiten, en dat vinden sommige eigenaren jammer.

Belangrijkste kenmerken: openingen van ongeveer 3,8 cm, gerecycled kunststof en metaal, gaasbodem, op de grond.

• Ideaal voor: tuinen waar grote vogels elke keer winnen. Lees ook onze gids over spreeuwen weren bij het voederhuisje.
• Niet kopen als: je wilt dat merels en lijsters samen met de roodborst eten.

Bekijk aanbiedingen op Amazon

Houten grondvoedertafel op pootjes: beste lage voedertafel

Wat het is: een ondiepe houten bak, vaak van ceder- of grenenhout, op korte pootjes, met een uitneembare metalen gaasbodem. Sommige modellen kun je ook ophangen of op een paal zetten.

Waarom het opvalt: flexibiliteit. Zet hem eerst op de grond, waar de roodborst zoekt, en zet hem hoger als katten of ratten een probleem worden. Door de uitneembare gaasbodem gaat schoonmaken snel, en dat telt bij een plat oppervlak het zwaarst.

Patronen bij eigenaren: eigenaren houden van de natuurlijke uitstraling en de afwatering. De terugkerende afweging bij hout: het wordt grijs en kan na een paar seizoenen splijten, en een open bak moet vaker schoon dan een schaal met kap.

Waar je op let: een gaasbodem in plaats van dichte planken, roestvrijstalen schroeven en een bescheiden formaat zodat je kleine porties geeft.

• Ideaal voor: een kleine, aanpasbare voedertafel. Vergelijk meer modellen in onze gids over de beste voedertafel voor vogels.
• Niet kopen als: je het RSPB-advies volgt om geen platte voederplekken te gebruiken.

Bekijk aanbiedingen op Amazon

Gedroogde meelwormen: beste voer voor roodborst

Wat het is: hele gedroogde meelwormen in een hersluitbare zak of emmer. Het enige ingrediënt hoort meelworm te zijn.

Waarom het opvalt: dit is het voer dat de roodborst naar je tuin haalt. Vogelbescherming Nederland noemt gedroogde meelwormen als eerste voor de roodborst, en de BTO schrijft dat meelwormen graag worden gegeten door roodborst, merel en winterkoning. Gedroogde meelwormen blijven maanden goed als je ze droog bewaart, levende niet. Laat een portie een paar minuten weken in lauw water, zodat ze weer wat vocht bevatten.

Patronen bij eigenaren: eigenaren waarderen hele wormen en een verpakking die goed sluit. De meest gehoorde klacht gaat over gruis onderin de zak, en veel eigenaren merken dat hun roodborst geweekte meelwormen sneller oppakt.

Waar je op let: hele wormen in plaats van gruis, een recente verpakkingsdatum en een zak die goed afsluit. Bewaar de zak koel en droog.

• Ideaal voor: elke voederplek op deze pagina.
• Niet kopen als: er ‘s nachts egels komen en je de resten niet voor de avond kunt opruimen.

Bekijk aanbiedingen op Amazon

Vergelijkingstabel

Welk voer voor roodborst werkt het best?

Meelwormen, vetkorrels en zacht voer werken het best, geen mengsel van grote zaden. De roodborst heeft een dunne insecteneterssnavel. Hij eet soms fijne zaden, maar kiest veel liever voer dat op zijn prooien en op winterbessen lijkt.

Een goed menu:

• Gedroogde meelwormen, geweekt: de beste basis.
• Ongekookte havermout: Vogelbescherming Nederland noemt die naast meelwormen. Strooi die alleen bij droog weer.
• Vetkorrels: klein, zacht en makkelijk door te slikken.
• Fruit: stukjes appel of peer en geweekte rozijnen, vooral bij strenge kou.
• Fijngemaakte ongezouten pinda’s: alleen in kleine stukjes.

Brood en gezouten etensresten horen er niet bij. Waarom, lees je in onze lijst met wat je vogels niet mag voeren.

Waar zet je een voederhuisje voor de roodborst?

Zet het laag, op een open plek, een paar sprongen van dekking. Vogelbescherming Nederland adviseert voer voor de roodborst op beschutte plekken op de grond te leggen. De roodborst schiet graag uit een heg, pakt een meelworm en verdwijnt weer. Geef hem die dekking, maar houd een tot twee meter vrij zodat een kat zich niet vlak naast het voer kan verstoppen. Onze gids over katten en vogels in de tuin legt het risico uit.

Drie regels voor de plaatsing:

1. Uit de buurt van zadensilo’s. Vogelbescherming Nederland beschrijft hoe fel de roodborst zijn territorium in zomer en winter verdedigt, ook tegen andere roodborsten. Hij vermijdt de drukte van vinken en mussen.
2. Zichtbaar vanuit een raam. De roodborst is weinig schuw en eet vaak dicht bij huis.
3. Af en toe verplaatsen. Vogelbescherming Nederland raadt aan voedertafels af en toe te verplaatsen, zodat ziekteverwekkers zich niet ophopen.

Algemene regels vind je in onze gids waar hang je een voederhuisje op.

Hoe begin je met roodborst voeren? Stap voor stap

Met deze volgorde maak je het de roodborst zo makkelijk mogelijk.

1. Kijk eerst waar hij zoekt. Vogelbescherming Nederland beschrijft hoe de roodborst laag boven de grond wacht en dan op een prooi duikt. Let een paar ochtenden op welke struik of rand hij gebruikt.
2. Begin op de grond. Leg een klein handje geweekte meelwormen op een beschutte plek op de grond, het advies van Vogelbescherming Nederland.
3. Houd de portie klein. Vogelbescherming Nederland schrijft “voer niet te veel tegelijk”, en de RSPB adviseert een kleine hoeveelheid die dezelfde dag voor het donker op is of wordt opgeruimd.
4. Zet daarna pas de schaal of grondvoeder neer. Zet hem precies op de plek waar het voer lag. Bij een schaal met verstelbare kap begin je met de kap hoog.

Wil je ook havermout strooien, lees dan eerst onze uitleg over havermout voor vogels.

Is een open voederplek voor de roodborst hygiënisch?

Een open voederplek vraagt meer zorg dan een silo. De Britse RSPB raadt inmiddels aan helemaal geen voedertafels of andere platte voederplekken te gebruiken, omdat zieke vogels er voer op uitbraken en die het grootste risico op overdracht van ziekten geven, zoals trichomonose. De BTO adviseert voorspelbare voederplekken te vermijden waar besmetting zich lang kan ophopen.

Dat betekent niet dat je de roodborst moet opgeven. Gebruik je een schaal of een lage bak, volg dan het advies van Vogelbescherming Nederland:

• Voer hoeveelheden die voor de avond op zijn. Nat voer dat ‘s nachts blijft liggen, wordt snel onhygiënisch.
• Borstel of schud de voederplek regelmatig schoon en gooi geklonterd voer weg.
• Ontsmet af en toe met kokend water.
• Stop twee weken met voeren als je zieke of dode vogels ziet, en meld meerdere zieke of dode vogels bij het Dutch Wildlife Health Centre.

Onze gids over voederhuisjes schoonmaken laat elke stap zien.

Hoe houd je spreeuwen en duiven van het roodborstvoer af?

Gebruik een grondvoeder met kooi of een schaal waarvan de kap laag genoeg staat om grote vogels tegen te houden. Openingen van ongeveer 3,8 cm laten de roodborst door en houden houtduiven, kauwen en eekhoorns buiten.

Spreeuwen zijn lastiger. Ze zijn kleiner dan duiven en sommige passen door dezelfde openingen. Drie dingen helpen:

• Voer kleine porties vroeg in de ochtend, als de roodborst actief is en voordat de groepen spreeuwen komen.
• Zet de roodborstschaal apart van de hoofdvoederplek waar spreeuwen samenkomen.
• Bewaar vet voor een voederhuisje met kooi. Spreeuwen zijn er dol op.

Wanneer kun je de roodborst het best voeren?

Voer de roodborst vooral in de herfst en winter, en houd het in voorjaar en zomer bij een kleine portie meelwormen. Vogelbescherming Nederland schrijft dat bijvoeren in een vogelvriendelijke tuin eigenlijk niet nodig is, en dat in lente en zomer alleen meelwormen een geschikte keuze zijn. Ook de RSPB noemt kleine hoeveelheden meelwormen, die voor het donker op zijn of worden opgeruimd.

In de winter heeft de roodborst de meeste hulp nodig: als de grond bevriest, zitten wormen buiten bereik. Toch blijft hij zijn territorium verdedigen en zingen, zoals je leest in waarom zingt de roodborst in de herfst. Volgens Sovon-cijfers op de site van Vogelbescherming broeden er 300.000 tot 430.000 paren in Nederland, en in de winter komen daar trekkers uit het noorden bij. Die vertrouwde verschijning midden in de winter verklaart deels waarom hij de kerstvogel werd. Het verhaal lees je in ons artikel over de roodborst met kerst.

Roodborst voeren per maand

Deze kalender volgt de vogelgids en het voeradvies van Vogelbescherming Nederland, aangevuld met de RSPB en BTO.

Vogelbescherming Nederland noemt zaden en vet vooral geschikt voor herfst en winter, en meelwormen als enige geschikte keuze in lente en zomer. De RSPB schrijft dat dierlijk eiwit zoals meelwormen de overleving van jongen verbetert, en de BTO noemt meelwormen geschikt voor het hele jaar.

In de herfst kun je ook iets doen zonder voer. Vogelbescherming Nederland raadt aan in de herfst bladeren onder struiken en in borders te harken, zodat insecten daar kunnen schuilen. Lees ook onze gids over bladeren laten liggen voor vogels.

Komt de roodborst niet bij je voederhuisje? Zo los je het op

Zie je geen roodborst bij je schaal, dan zit het meestal in een van deze oorzaken.

• Het voederhuisje hangt te hoog of is van het verkeerde type. Een buissilo met zitstokjes gebruikt hij zelden. Leg eerst voer op de grond onder de schaal en verhuis de schaal daarna langzaam naar de plek waar hij eet.
• Er is al een andere roodborst de baas. Vogelbescherming Nederland beschrijft hoe mannetjes en vrouwtjes hun territorium in zomer en winter fel verdedigen tegen andere roodborsten. Een tweede voerplek uit zicht van de eerste geeft een buurman soms ook een kans.
• Het is rui of broedtijd. De RSPB schrijft dat roodborsten in juli en augustus stiller zijn, als ze na het broeden ruien.

Veelgemaakte fouten

• Een buissilo kopen voor de roodborst. Hij kan de kleine zitstokjes niet gebruiken.
• Een grote bak vullen. De roodborst eet weinig; resten worden oud en lokken ratten.
• Meelwormen ‘s nachts laten liggen. Ruim de resten voor de avond op.
• Brood geven. Het vult maar voedt nauwelijks.
• De schaal onder een drukke zadensilo zetten. Daar hopen uitwerpselen zich op en de roodborst mijdt de drukte.
• Nooit schoonmaken. Borstel dagelijks en ontsmet af en toe met kokend water.

Ook een plek om te broeden helpt. Lees onze gids nestkast roodborst.

Bronnen

• Vogelbescherming Nederland: Roodborst, vogelgids
• Vogelbescherming Nederland: Vogels voeren
• Vogelbescherming Nederland: Hygiënisch vogels bijvoeren, 6 tips
• RSPB: All about bird feeding
• RSPB: Robin
• BTO: Feeding garden birds
• Perky-Pet: Droll Yankees Seed Saver met verstelbare kap
• Chewy: Kingsyard Ground Wild Bird Feeder
• Chewy: Kingsyard Squirrel Proof Wild Bird Feeder