Tuinvogeltelling 2027: 29-31 januari, zo tel je mee

De Nationale Tuinvogeltelling 2027 is van vrijdag 29 tot en met zondag 31 januari 2027. Je telt één keer een half uur de vogels in je tuin of op je balkon. In 2026 telden 136.903 mensen mee en was de koolmees nummer 1. In Vlaanderen is het Grote Vogelweekend van Natuurpunt op zaterdag 30 en zondag 31 januari 2027.

Hieronder lees je de uitslagen van 2026, hoe je in Nederland en België meedoet aan de wintertellingen en wat de Amerikaanse Christmas Bird Count is, de oudste vogeltelling met vrijwilligers.

Wat waren de uitslagen van de Tuinvogeltelling 2026?

Aan de Nationale Tuinvogeltelling 2026 deden 136.903 mensen mee, die samen 1.898.916 vogels telden. De koolmees werd nummer 1, gevolgd door de huismus en de pimpelmees. In Vlaanderen was het Grote Vogelweekend 2026 een recordeditie met 76.342 deelnemers, een derde meer dan het jaar ervoor; ook daar gaat de huismus achteruit.

Wanneer is het Grote Vogelweekend 2027 in Vlaanderen?

Het Grote Vogelweekend van Natuurpunt valt op zaterdag 30 en zondag 31 januari 2027, hetzelfde weekend als de Nederlandse Tuinvogeltelling. Woon je in Vlaanderen, dan tel je mee via Natuurpunt; woon je in Nederland, dan via Vogelbescherming.

Wintertellingen in één oogopslag

Wat is de Christmas Bird Count?

De Christmas Bird Count is een vogeltelling van de National Audubon Society, waarbij vrijwilligers elke winter tussen 14 december en 5 januari op één dag alle vogels in een vast gebied tellen. Het seizoen 2026-2027 is de 127e telling.

Het idee is ontstaan in 1900. Kerstjachten op vogels waren toen een traditie. Ornitholoog Frank Chapman en 26 andere natuurbeschermers stelden voor om de vogels op eerste kerstdag te tellen in plaats van te schieten. Sindsdien wordt er elk jaar geteld.

Elke telling vindt plaats in een cirkel van 15 mijl breed, ongeveer 24 kilometer. Audubon noemt meer dan 2.800 telcirkels van Canada tot Chili, plus het Caribisch gebied en eilanden in de Stille Oceaan. In Canada coördineert Birds Canada de tellingen.

Je kunt meedoen in het veld met een team of, als je in een telcirkel woont, bij je eigen voederplek. Volgens Audubon is deelname gratis en welkom voor elk niveau. De gegevens van meer dan een eeuw zijn in meer dan 300 wetenschappelijke artikelen met peer review geciteerd.

Vanuit Nederland of België kun je niet aan een telcirkel meedoen. Wie het idee mooi vindt, heeft met de Tuinvogeltelling een goed alternatief dicht bij huis, met bijna dezelfde telregel.

Wanneer is de Nationale Tuinvogeltelling 2027?

De Nationale Tuinvogeltelling 2027 is van vrijdag 29 tot en met zondag 31 januari. Je kiest zelf op welke van die dagen je een half uur telt.

De telling bestaat sinds 2001 en Vogelbescherming Nederland noemt haar het grootste citizen science project van Nederland. Aan de telling van 2026 deden 136.903 mensen mee, die samen 1.898.916 vogels telden. De koolmees stond op één, gevolgd door de huismus en de pimpelmees.

Hoe doe je mee aan de Tuinvogeltelling?

Kies een vaste plek, tel één keer een half uur en geef het resultaat door. Stap voor stap:

1. Kies je plek. Je tuin of je balkon. Blijf het hele halfuur op dezelfde plek.
2. Tel een half uur. Eén keer, op een van de drie teldagen.
3. Noteer het hoogste aantal tegelijk. Geef per soort alleen het hoogste aantal door dat je tegelijk hebt gezien. Dat is de kernregel van Vogelbescherming.
4. Twijfel je, laat het weg. Een soort waarover je twijfelt, kun je beter niet doorgeven dan gokken.
5. Geef je telling door. In 2026 ging dat via de web-app mijntuinvogeltelling.nl, uiterlijk op maandagochtend na het telweekend voor 12 uur. Kijk voor 2027 op de website van Vogelbescherming voor de juiste link en deadline.

Voor balkontellers gelden dezelfde regels, ook wat betreft de 30 minuten. Omdat een balkon geen duidelijke grenzen heeft, vraagt Vogelbescherming om een realistische inschatting van wat je vanaf je balkon ziet.

En in België?

In Vlaanderen en Brussel organiseert Natuurpunt Het Grote Vogelweekend. In 2027 is dat op zaterdag 30 en zondag 31 januari, zoals steeds tijdens het laatste weekend van januari; de telling bestaat sinds 2004. Je telt een kwartier lang en vogels die alleen overvliegen tel je volgens Natuurpunt niet mee. Het is het grootste citizen science project rond tuinvogels van Natuurpunt. De werkwijze en het meldformulier verschijnen op de website van Natuurpunt in de weken voor de telling.

Waarom tel je het hoogste aantal tegelijk?

Omdat een vogel die wegvliegt en terugkomt vaak dezelfde vogel is. Als je elk bezoek optelt, kan één pimpelmees in een half uur zomaar tien keer meetellen.

Een voorbeeld: om 10.00 uur zitten er drie koolmezen bij het voederhuisje, om 10.10 uur twee en om 10.25 uur vijf. Je geeft vijf koolmezen door, geen tien.

Bij de Christmas Bird Count geldt voor tellers bij de voederplek dezelfde regel. De telhandleiding voor voederplektellers die een regionale Audubon-afdeling verspreidt, vraagt alleen het hoogste aantal per soort op één moment, plus de teltijd tot op het kwartier. Dankzij die gedeelde methode zijn uitkomsten tussen jaren en tuinen te vergelijken.

Hoe lok je meer vogels voor de telling?

Een voerplek die al weken betrouwbaar gevuld is, krijgt op de teldag meer bezoek dan een voederhuisje dat je de avond ervoor vult. Begin daarom al in de late herfst.

• Energierijk voer: zwarte zonnebloempitten, vetblokken zonder netje en ongezouten pinda’s. Lees meer in ons artikel vogels voeren in de winter.
• Open water: een ijsvrije drinkschaal trekt ook soorten die geen zaad eten.
• Beschutting: heggen, dichte struiken en takkenhopen in de buurt bieden schuilplekken tegen sperwers en wind.

Onze gids vogels helpen in de winter legt uit wat vogels nodig hebben als het koud is.

Wat heb je nodig om te tellen?

Heel weinig. Voor een half uur bij het raam volstaan:

• Een rustige plek met zicht op je voederplek of tuin.
• Een verrekijker, handig om lijkende soorten zoals glanskop en matkop uit elkaar te houden. Een eenvoudige 8x42 is genoeg, zie onze verrekijker voor beginnende vogelaars.
• Pen en papier of een geprinte telkaart.
• Warme kleren als je buiten telt. Tips staan in welke kleding voor vogels kijken.

Twijfel je nog bij het herkennen, dan helpen onze uitleg over vogels herkennen en ons overzicht van de beste apps om vogels te herkennen.

Is de telling ook leuk voor kinderen?

Ja. Een half uur is goed vol te houden voor kinderen, en veelvoorkomende soorten als koolmees, merel en roodborst zijn makkelijk te herkennen. Kinderen kunnen de turflijst bijhouden of één soort voor hun rekening nemen. Meer ideeën vind je in vogels kijken met kinderen.

Wat gebeurt er met de gegevens?

Vogelbescherming verzamelt alle tellingen en publiceert daarna de resultaten, met een top 3 en de totalen. De telling geeft volgens Vogelbescherming een momentopname van de vogels in Nederlandse tuinen, die helpt bij de bescherming van vogels.

De waarde zit, net als bij de Christmas Bird Count, in de herhaling. Eén tuintelling lijkt klein. Samen met meer dan honderdduizend andere, jaar na jaar op dezelfde manier geteld, ontstaat een reeks gegevens die geen onderzoeksteam alleen zou kunnen verzamelen.

Bronnen

• Vogelbescherming Nederland: Nationale Tuinvogeltelling
• Vogelbescherming Nederland: Hoe werkt de Tuinvogeltelling?
• Natuurpunt: Het Grote Vogelweekend, vragen en resultaten
• National Audubon Society: Join or Start a Christmas Bird Count
• National Audubon Society: Answers to your top questions about the Christmas Bird Count
• National Audubon Society: Join Audubon’s 126th Annual Christmas Bird Count