Voedersilo met beschermkooi: zo werkt het

Een voedersilo met beschermkooi is een zaden-, pinda- of vetvoeder in een draadkooi. Kleine vogels glippen door de openingen naar het voer, terwijl duiven, grotere vogels en de meeste volwassen eekhoorns er niet bij kunnen. De openingen zijn meestal ongeveer 3 tot 4 cm groot.

Het is een van de eenvoudigste manieren om een voederplek voor kleine vogels te reserveren. Er zijn wel echte grenzen: jonge eekhoorns en slanke spreeuwen komen er soms toch in, middelgrote vogels zoals merel en grote bonte specht blijven buiten, en schoonmaken kost wat meer werk. Hieronder lees je hoe de kooi werkt, welke vogels erdoor passen en hoe je hem goed ophangt.

Hoe werkt een voedersilo met kooi?

De kooi werkt als een zeef. Elke vogel of elk dier dat klein genoeg is om door de mazen te passen, kan bij het voer. Wie groter is, moet buiten blijven en kan zich alleen van buitenaf uitstrekken.

Twee maten bepalen hoe goed dat werkt:

• Maaswijdte. De grootte van de openingen bepaalt wie erin kan. Kleinere openingen betekenen minder grote gasten, maar ook minder soorten.
• Afstand tussen kooi en voer. Een eekhoorn of kraai aan de buitenkant reikt zo ver mogelijk naar binnen. De RSPB noemt 3,5 cm tussen haar beschermkooi en de zitstokjes van zadensilo’s, en 8 cm tussen kooi en gaas bij pindasilo’s, zodat niets de silo van buitenaf kan leeghalen.

Het Cornell Lab of Ornithology raadt bij buissilo’s een buitenkooi aan die eekhoorns verhindert bij de zaden te komen. Ook FeederWatch adviseert voeders met gaas waar alleen kleine vogels doorheen passen.

Welke maaswijdte wordt gebruikt, en welke vogels passen erdoor?

De meeste kooien voor kleine vogels hebben openingen van ongeveer 3 tot 4 cm; wijdere mazen laten meer soorten binnen. Dit zijn de gepubliceerde maten van de kooien van twee grote vogelbeschermingsorganisaties:

In de praktijk sorteren vogels zich grofweg op lichaamsgrootte. Zie de tabel hieronder als richtlijn, niet als garantie, want kooien en vogels verschillen.

Middelgrote vogels zoals de grote bonte specht zitten op het randje en passen er misschien niet door. Een kooisilo werkt daarom het best als een van meerdere voederplekken, niet als de enige.

Om welke voeders kun je een kooi zetten?

Om bijna elk hangend voeder. De kooi zit er soms al omheen, of je koopt een losse silobeschermer die je over een bestaande silo schuift.

Zadensilo’s

Het bekendste type is een zadensilo in een cilinder van gaas. Mezen en vinken glippen erdoor en eten bij de openingen. Let erop dat de zitstokjes ruim binnen de kooi zitten, zoals bij de RSPB-maten hierboven. Meer over silo’s zelf lees je in onze gids over voedersilo’s.

Pindasilo’s

Volgens de Britse BTO bied je pinda’s het best aan achter gaas, zodat een vogel geen hele pinda kan meenemen. Een pindasilo met kooi heeft dus twee lagen: het gaas voor de pinda’s en de buitenkooi tegen eekhoorns en grote vogels.

Vetbollen en vetblokken

Een vetbollenhouder met kooi zet een stevige houder in een buitenkooi. Mezen kunnen er goed mee overweg: volgens de Beierse vogelbond LBV geven alle mezensoorten de voorkeur aan hangend voer en kunnen ze dat beter benutten dan andere vogels. Eekhoorns zijn dol op vet, dus ook hier helpt een kooi.

Hang vetbollen nooit in het plastic netje waarin ze verkocht worden. De RSPB waarschuwt dat vogels met hun poten in netjes vast kunnen komen te zitten en zelfs hun poten kunnen breken, en ook NABU raadt netjes af. In onze gids over vetbollen voor vogels lees je welke houders veilig zijn.

Grondkooien en voertafels met kooi

Lage kooien boven een grondschaal laten kleine vogels laag eten zonder duiven. De RSPB verkoopt echter geen voertafels en beschermkooien met schaal meer, omdat vooral vinken op platte oppervlakken vatbaarder zijn voor ziekte. Gebruik je er toch een, maak hem dan heel vaak schoon of kies liever een hangende silo met kooi.

Houdt een beschermkooi spreeuwen tegen?

Niet helemaal. Een fijnmazige kooi om een zadensilo houdt de meeste spreeuwen weg van de openingen, maar spreeuwen zijn slank, en volgens de RSPB kunnen ze in haar fijnmazige grondkooi komen. Bij vet zijn spreeuwen meestal het hardnekkigst.

Voor vet is een houder die alleen van onderen bereikbaar is de betere keuze:

• Hoe het werkt. Het vetblok zit aan de onderkant, vogels moeten eronder hangen om te eten.
• Wie er baat bij heeft. Volgens het Cornell Lab bevoordeelt dit ontwerp behendige vogels zoals spechten en boomklevers; volgens FeederWatch redden mezen het ook prima.
• Waarom spreeuwen het lastig vinden. FeederWatch raadt deze spreeuwbestendige vethouders aan, omdat spreeuwen moeilijk ondersteboven hangend eten.

Sommige houders combineren beide: een vetkooi in een beschermkooi die alleen aan de onderkant open is. Zijn spreeuwen je grootste probleem, lees dan onze gids over spreeuwen weren bij het voederhuisje en onze vergelijking van vetbollenhouders.

Is een vethouder met kooi eekhoornbestendig?

Het is de gangbare oplossing, onder twee voorwaarden. De openingen moeten klein genoeg zijn voor volwassen eekhoorns, en het vet moet zo ver naar binnen zitten dat een eekhoorn het er niet met zijn poten uit kan trekken.

Reken erop dat sommige eekhoorns het blijven proberen. FeederWatch schrijft dat eekhoorns vaak toch in eekhoornbestendige voeders komen en dat een eekhoornkap meestal de beste bescherming is. Ze springen bovendien naar voeders die minder dan ongeveer 3 m van een boom of gebouw hangen. Combineer de kooi met een goede plek en een eekhoornkap, en lees onze gidsen over eekhoornbestendige voederhuisjes en eekhoornkappen.

Wat zijn de grenzen van een voedersilo met kooi?

Een kooi filtert de bezoekers, daar is hij voor. Maar het filter is niet perfect.

Vastzittende vogels zijn zeldzaam, maar neem het serieus. FeederWatch raadt aan het deksel van vetkooien goed vast te zetten, zodat geen dier erin vast komt te zitten. Een verbogen of gebroken draad kan een opening vormen waar een vogel in kruipt maar zich moeilijk kan omdraaien. Vervang een beschadigde kooi daarom liever dan hem op te lappen.

Hoe maak je een voedersilo met kooi schoon?

Haal de kooi eraf en maak beide delen regelmatig schoon. Vogelbescherming Nederland adviseert voerhuisjes, voertafels en silo’s regelmatig schoon te borstelen of uit te schudden, en voerplekken af en toe te ontsmetten met kokend water. Volgens Vogelbescherming passen en mogen veel silo’s in de vaatwasser. De RSPB raadt aan voeders wekelijks te wassen met heet water en een mild ontsmettingsmiddel, goed na te spoelen en te laten drogen.

1. Kooi verwijderen. De meeste kooien kun je losschroeven of eraf tillen.
2. Oud voer weggooien. Klonterende zaden moet je volgens Vogelbescherming Nederland weggooien.
3. Schrobben. Silo, openingen en de binnenkant van het gaas met heet zeepsop en een borstel.
4. Ontsmetten. Giet kokend water over de onderdelen, zoals Vogelbescherming Nederland aanraadt, of volg het advies van FeederWatch: 10 minuten weken in een oplossing van een deel bleek op negen delen water.
5. Spoelen en drogen. Laat alles helemaal drogen voor je hem vult en weer in elkaar zet.
6. Onder de silo opruimen. Veeg doppen en uitwerpselen onder de voederplek weg.

NABU raadt rubberen handschoenen aan en daarna goed handen wassen. In onze stap-voor-stap-gids over een voederhuisje schoonmaken lees je meer.

Waar hang je een voedersilo met beschermkooi op?

Op een plek waar kleine vogels zich veilig voelen en eekhoorns er niet op kunnen springen. Een kooi helpt weinig als een eekhoorn er vanaf een tak bovenop landt.

• Dicht bij dekking, maar niet te dicht. De RSPB adviseert een paar meter afstand tot dichte struiken; FeederWatch noemt ongeveer 3 m een goed compromis.
• Weg van springplekken. Houd afstand tot schuttingen, muren en overhangende takken.
• Buiten bereik van katten. NABU raadt een open plek aan waar geen kat ongezien kan naderen.
• Let op ramen. Volgens Vogelbescherming Nederland is het risico op raamslachtoffers het grootst tussen 5 en 10 meter van een raam. Hang de silo dus dichter bij het raam of verder weg.
• Niet onder zitplekken. De RSPB raadt aan plekken onder takken waar vogels zitten te vermijden, zodat er geen uitwerpselen in het voer vallen.

Meer tips vind je in onze gids over waar je een voederhuisje ophangt.

Past een voedersilo met kooi bij jouw tuin?

Een kooisilo is de moeite waard als duiven, eekhoorns, kauwen, kraaien of gaaien je voeders leeghalen voordat de kleine vogels aan de beurt zijn. Hij is minder nuttig als je vooral merels, lijsters of spechten wilt voeren, want die passen er misschien niet in.

Het beste werkt meestal een mix: een silo met kooi voor mezen, vinken en mussen, een open voeder of lage voederplek voor grotere vogels, en een vethouder die alleen van onderen bereikbaar is voor spechten. Zo beschermt de kooi de kleintjes zonder alle anderen buiten te sluiten.

Bronnen

• Vogelbescherming Nederland: Hygiënisch vogels bijvoeren, 6 tips
• RSPB: How and what to feed your garden birds (Engels)
• RSPB-winkel: Ultimate bird feeder guardian, productgegevens (Engels)
• RSPB-winkel: Ground feeding sanctuary, narrow mesh (Engels)
• LPO-winkel: Cage de protection pour mangeoires silos (Frans)
• Project FeederWatch: Feeding birds (Engels)
• Cornell Lab of Ornithology: How to choose the right kind of bird feeder (Engels)
• BTO: Feeding garden birds (Engels)
• NABU: Vögel richtig füttern (Duits)
• LBV: Welcher Vogel mag welches Futter? (Duits)